enka

Vrije zaterdag

Al jarenlang zijn we gewend aan een werkweek, die duidelijk korter is dan ruim dertig jaar geleden. Toen werkte nagenoeg iedereen 48 uur in de week.
Wij herinneren ons dat zich in 1959 in Nederland iets begon te ontwikkelen, dat voor die tijd zeer spectaculair was, namelijk een kortere werkweek door een vrije zater­dag.
Tot in de dertiger jaren werd er nog op vrij veel fabrieken hele zaterdagen gewerkt. Onze grootouders zouden dit nog kunnen vertellen. Zo'n 90 jaar geleden waren er nog werkdagen van 12 uur. In de Tweede Wereldoorlog moest op last van de bezetter 54 uur in de week worden gewerkt.
Maar die regeling was snel afgelopen, toen Nederland weer vrij werd. Ook de scholen telden meer lesuren dan nu en ook werd er op zaterdagmorgen naar school gegaan. Het laatste lesuurtje voor de lagere school was dan meestal het voorlees­uurtje. Voor de voortgezette opleidingen was dit het noteren van het huiswerk voor het weekend!
Wie er als eerste van de bedrijven en scholen met de vrije zaterdag is begonnen hebben we niet onderzocht, Voor ons is het van belang hoe de ontwikkeling bij de AKU was.
In de CAO-onderhandelingen in 1959 werd overleg gevoerd tussen de verschillende partners en in januari 1960 was het zover.
De afdelingen, die in dagdienst werkten, kregen om de week een vrije zaterdag. Dat waren in 1960 24 zaterdagen. Voor de ploegendiensten was dat anders geregeld, maar ook zij gingen profiteren van een kortere werkweek.
We herinneren ons dat het dagdienstpersoneel eerst nog wat langer moest werken van maandag tot en met vrijdag om zodoende een bijdrage te geven aan die ene vrije zaterdag in de 14 dagen.
In 1962 werd de volledige vrije zaterdag ingevoerd. Iedereen was daar ontzettend blij mee.
Het weekend begon op vrijdagavond. Andere regelingen voor korter werken hebben niet zo'n indruk gemaakt als het lange weekend in die jaren. Opeens had je met het opnemen van vijf vakantiedagen 9 dagen vrij om ergens heen te gaan. Vrijdagsavonds kon je op reis gaan naar familieleden in den lande. Of allerlei klusjes thuis doen.

 NB30.h1De vrije zaterdag werd veelal bennut voor de "nationale zaterdagochtend gebeurtenis", de auto wassen.

 

Er was ineens veel meer tijd over. Gezamenlijk boodschappen doen met je partner, maar ook een dag in de week meer om heerlijk uit te slapen. Was dat niet fantastisch!

© 2016 Historisch Museum Ede. All Rights Reserved.

Design: @Magic