enka

Sluiting fabriek FA in Arnhem

In de jongste geschiedenis van bedrijf Ede, en eigenlijk mag je nog niet spreken van historie, vond er 15 jaar geleden een belangrijke gebeurtenis plaats, die van grote invloed was voor Ede, namelijk de sluiting van het zusterbedrijf FA in Arnhem.
In een jaar tijds kwamen er ca 250 Arnhemmers in Ede werken en ging een gelijk aantal Edenaren op wachtgeld.
Op 15 oktober 1975 maakte de Raad van Bestuur een reorganisatie bekend, die ondermeer inhield de geleidelijke afbouw van produktiecapaciteit van rayontextielgaren in het bedrijf Beeldhouwerstraat in Arnhem. Na verschillende vergaderingen met de toenmalige ondernemingsraad van FA, die het zeer betreurde dat dit moest gebeuren, maar erkende dat er geen alternatieven waren, werd op 28 oktober 1975 toestemming verleend door de commissarissen van Enka Glanzstoff tot de definitieve sluiting van dat bedrijf.
Het was een ongelooflijke schok voor de 980 medewerkers van FA. Velen hadden jarenlang op het bedrijf gewerkt en hadden gevoelsbanden; het kon bijna niet bevat worden. Het had grote personele gevolgen voor de bedrijven in Ede en Kleefse Waard, aangezien het grootste deel van het personeel werd overgeplaatst naar deze bedrijven.
Er is in dat laatste jaar ongelooflijk veel werk verzet.
Omscholingen, interne overplaatsingen, gesprekken, etc. Voor Ede begon dat met een algehele personeelsstop. Elke vacature werd vervuld door een oud FA-medewerker. Vele medewerkers van 57½ jaar en ouder verlieten het bedrijf met een goede afbouwregeling, de wachtgeldregeling. Echter ook veel ervaring verliet ons bedrijf. Omdat ook veel wachtchefs/voorlieden meekwamen betekende dat voor de Edenaren uitstel op een te verwachten promotie. Er gingen dienstbussen rijden op Arnhem. Met gemengde gevoelens over en weer gingen "Edenaren" en "Arnhemmers" samenwerken en dat vroeg van beide groepen grote aanpassingen.
Terugkijkend is dat proces goed verlopen. Er vond in dat jaar een hoogstandje plaats. Arnhem maakte per jaar ca 8300 ton garen in een zgn. potspinnerij. In plaats van spinspoelen (garen op een spoel) spinkoeken.
Het produktieproces kwam in grote lijnen overeen met Ede. Alleen Arnhem had geen twijnerij. Het garen werd direct na het spinnen geleid naar een snel ronddraaiende spinpot en werd daardoor getwijnd. Arnhem was gespecialiseerd in de dikke garens, vooral 110f40 en 133f24.
In het algemeen werd het garen op cones verkocht voor inslaggaren. Ede maakte de kettinggarens. In die jaren liep de wereldrayonproduktie geleidelijk terug. Toch bleef Nederland door haar goede kwaliteit doorspinnen. Ook na de sluiting van de rayonfabriek in Breda in 1965 werd de produktielijn overgenomen door Arnhem en Ede. De concurrent "de Nijma" in Nijmegen stopte al iets eerder. Ede is als enige in Nederland overgebleven.
Nu is de vraag naar garens groter dan wij kunnen maken. Dat is ook de prognose voor de komende jaren.
Moge het zo zijn.....

© 2016 Historisch Museum Ede. All Rights Reserved.

Design: @Magic